Spring naar inhoud
Vertaal in:

​mijnMCL en mijnTjongerschans worden mijnFrisiusMC

In november 2026 gaan we met één elektronisch patiëntendossier werken. Hierdoor is er straks ook één patiëntenportaal: mijnFrisiusMC. MijnMCL en mijnTjongerschans verdwijnen.

Meer informatie

Inleiding

AE8j5AeTysV45Glz5feZ6a78xKM9S1EsjGc4QTaW

U heeft een tracheostoma. Het is belangrijk dat u deze goed verzorgd. U krijgt hier informatie over hoe u dit doet.

Waar bestaat het tracheostoma uit?

De tracheostoma

efPkjIOQVM9FLRcInEYfAK01Hl9Hpo2GFMoMMeMB

Bij een tracheostoma maakt de arts een opening in de hals. Hierin wordt de luchtpijp vastgezet. Zo ontstaat een nieuwe doorgang om te ademen.

De pleister

5ocEFvfmqWMoCbXYJRhbFSrPvl2fENCkrh4JxI1S

Rondom het tracheostoma zit een speciale pleister. Deze pleister zorgt ervoor dat het filter geplaatst kan worden. Laat de pleister maximaal 3 dagen zitten. Is de pleister vuil? Of plakt hij niet meer goed? Vervang hem dan eerder.

Het filter

NVQoGIo3lhnO6p1Kl8gkhAIxN4mjQz9IXN9ULMWs

Normaal filteren de neus, mond en keelholte de lucht die u inademt. Dit kan bij u niet meer. Daarom plaatst u een filter op het tracheostoma. Het filter maakt de lucht warm, zuiver en vochtig.

Om te kunnen praten, moet u het filter indrukken.

De stemprothese

iiXPXkwaXqiaT9UX8G3uQPB8MGlWyaAg9CtoOUgQ

Een stemprothese (button) is een klein ventieltje tussen de luchtpijp en de slokdarm. U kunt praten door het filter in te drukken.

Hoe werkt het?

  1. Nadat u inademt, sluit het stoma (het gaatje in je hals) af door het filter in te drukken.

  2. De lucht gaat dan van uw longen naar de stemprothese.

  3. Daarna gaat de lucht naar uw keel en mond.

  4. Zo kunt u geluid maken en praten.

Spraakklep

DhRJ4stTRJY6fm3OepLx3mERw1dEotfreK6bgVCa

Patiënten met een tracheostoma hebben geen stembanden meer. Met een spraakklep kunt u toch praten zonder uw hand te gebruiken. De uitgeademde lucht gaat via een stemprothese naar de slokdarm. Zo zorgt de spraakklep voor stemgeluid.

De plug (gebruiken bij lekkage)

IA0hmjzmcWhlN4MJe7fECbffU3ZJah74m3n3cjNO

Een plug is een klein dopje voor uw stemprothese. Het helpt om te voorkomen dat er eten of drinken in uw luchtpijp komt als uw de stemprothese lekt. Dit merkt u als er drinken uit uw stoma komt of u na het drinken moest hoesten.

Hoe werkt het?

  1. U plaatst de plug in de stemprothese.

  2. De plug sluit de stemprothese af.

  3. Hierdoor kan er geen eten of drinken door de stemprothese in uw luchtpijp komen.

Met de plug in, is spreken niet meer mogelijk.

Voorbereiding

dfxA3igl6U8e1LyerRvl3NnRsdgDC153O411i2ch

Handen wassen

Was uw handen voordat u begint.

Leg de volgende spullen klaar:

T7Rc7sWZ3jTD2fV3TlgqKf4msZjQeaY9aDyUqOKy

Lamp met spiegel

Ga voor de speciale lamp met spiegel zitten.

ejYsPnit8dqmcAd6oCsLF0NqlJ9f5LK4uso7Nr7V

Gaasjes

Leg het pakket met gaasjes bij u neer. Dit zijn gaasjes van 10 bij 10 centimeter.

IMR0mvfbo4cp2OgbReghU2UVAHGCq5ojb9P4zTWS

Wattenstaafjes

Leg wattenstaafjes klaar.

SC8HNCBr5nCEF4DF4Skgv1XJUJxSsoMkMA81CjqZ

Rager

Leg de rager klaar.

gftYVtTf7WiwmxyMZaciqQXCHptTNCDbhaTPGVcD

Pincet

Leg een pincet klaar.

9U10y1UGS7KjWirRppGDfL6OtcEAV6w7eMyMN2YC

Spray

U heeft een spray met natriumwaterstof-carbonaat of natriumchloride. Zet de spray klaar.

2QIuXVmyYM31Xmfa5lExgvxt3JKAGGWkJ2lgRJzG

Nieuw filter

Leg een nieuw filter klaar.

aaPCK7QNCqbscre3LP8u6z8TjYvRRCqq7PiLKKn8

Remover doekjes

Leg de remover doekjes klaar.

ou32aMx9Vn3e3eUPQQENt76drszXgn8u5kHaLwnh

Vuilnisemmer

Zorg ervoor dat u het vieze materiaal kunt weggooien.

Het tracheostoma verzorgen

Pleister vervangen

De pleister mag drie dagen blijven zitten. Vervang daarna de pleister. Laat de pleister los of is deze vies? Vervang de pleister dan eerder.

Smeer de oude pleister in

RbNxfJ9McMTFk3iNSysW6FRXTJNN1KRlJ4rjbLJb

Smeer de oude pleister in met een remover-doekje. Hierdoor laat de pleister makkelijker los.

Haal de oude pleister weg

5kbrdbunaukySFesKpeyjdw7Hn35Y4D51mAqseMV

Maak de pleister voorzichtig los. Trek voorzichtig aan de rand van de pleister.

Verwarm de nieuwe pleister

cofG3gSwEjrwQqRMYpiQniWJoftlB2yFp4SvU3AC

Maak de nieuwe pleister warm. Leg de pleister tegen uw huid. Uw huid verwarmt de pleister.

Maak de huid schoon

lQOSYUELXdrkaUcbN6aczIUWaGtrSXyr23tVL98l

Maak een gaasje nat onder de kraan. Poets uw huid schoon met het gaasje. Zorg dat alle plakresten weg zijn. Maak daarna de huid droog met een gaasje.

Plak de pleister

YdCCcpPeZI0BlktPKQ3wg6oyd9HvhpK9jf2T0r0U

Maak de beschermfolie los. Houd je vleugels van de pleister vast. Plaats de ring over het tracheostoma. Plak de pleister op de huid.

Wrijf over de pleister

AEMjcRU6otNm3ALoAlyReyUGFpO8mwH86z3Hxm0h

Zorg dat de pleister helemaal vast zit. Wrijf daarom met één vinger over de pleister. Druk goed op de pleister.

Leefstijl

Douchen met een douchebeschermer

fcpKZlaEtrgtWndrYeTmKduBmAahBlfT3WS8Glvb

Gebruik tijdens het douchen een douchebeschermer voor het tracheostoma. Doet u dit niet? Dan kan er tijdens het douchen water via het stoma in de longen stromen. 

De douchebeschermer is een blauw, gebogen pijpje. De douchebeschermer plaatst u op de stomapleister. Plaats de opening naar beneden. Zo stroomt het water langs de douchebeschermer naar beneden.

Scheren

pT5wplzyYIW8umJc4aBspDOVkgek0JAFQZCCCdc6.jpeg

Gaat u zich scheren? Draag dan een stomapleister met filter. U voorkomt zo dat kleine haartjes in het stoma terechtkomen.

Eten en drinken

MM5U9LCmkRXfhywJY4D2MG1KVgVu6jJhlharu4IK

Met een tracheostoma kunt u weer vrijwel alles eten en drinken. Sommigen ervaren moeite met bijvoorbeeld taai vlees of harde korsten brood.

De smaak kan na de operatie wel anders zijn dan daarvoor. Dit komt omdat de reuk verminderd is. De reuk bepaalt mede de smaak.

U kunt zich niet meer verslikken, omdat de luchtpijp in de hals is vastgehecht en de luchtpijp geen directe verbinding heeft met de slokdarm. De luchtpijp en de slokdarm zijn alleen met elkaar verbonden door de stemprothese. Het is alleen mogelijk dat eten of drinken in de luchtpijp loopt wanneer de stemprothese lekt.

Wat te doen bij problemen?

OaK7bQgr8gitmqCByAk8ZWQa2jwPsUEf0DDZjVTx

Kunt u niet meer praten? Of lekt uw stoma? Neem dan contact op met het ziekenhuis. Gebeurt dit doordeweeks tussen 08.00 uur en 17.00 uur? Bel dan de poli. Gebeurt dit op een ander moment? Bel dan het algemene nummer van het ziekenhuis.

Heeft u minder dringende problemen? Neem dan doordeweeks tussen 08.00 uur en 17.00 uur contact op met de poli.